|
|
|
جدول تقسیم بندی کلی سازها
مطالبی در مورد ساز نوین اودو- وبلاگ سازها >
گفتگو با بهنام سامانی ، طراح ساز جدید اودو- ضربانگ:ساز چهاركاره هوشنگ سامانی "بهنام سامانی" یکی از اعضای گروه دستان ، ساز جدید "اودو- ضربانگ" را در آلمان به ثبت رسانده است. به اين بهانه گفت و گويی با وي كرده ايم كه مي خوانيد. -آقای سامانی !خیلی ساده بفرمایید چرا "اودو"؟ * برای اینکه ریشه اصلی این ساز از یک ساز آفریقایی به همین نام گرفته شده است. زنان در نیجریه از یک کوزه که سوراخی در گلویش ایجاد کرده اند، به منظور ارتباط با ارواح در گذشتگان خود بهره می برند. به این صورت که این کوزه تک سوراخه را به غار برده و در آنجا شروع به نواختن می کنند. فضای آکوستیک غار نیز برای تشدید صدای کوزه به نوازنده خیلی کمک می کند تا حس وحال خوبی بدست آورد. در آنجا به این کوزه "اودو" می گویند و چون به همین نام در دنیای خارج شناخته شده است، نوع تغییر یافته آن را که بنده به کمک شرکت آلمانی "شلاک ورگ" تهیه کرده ام، "اودو- ضربانگ" ناميدم زیرا تفاوت های زیادی با نمونه آفريقايي دارد. - آیا بهتر نبود از یک واژه مناسب فارسی برای نام گذاری آن استفاده می کردید؟ *عرض کردم این ساز با نام اودو دراروپا و آمریکا شناخته شده است . به طوری که شرکت سازنده آن "شلاک ورگ" نیز قبول نمی کرد نام دیگری برای آن بگذاریم. زیرا در آنصورت برای فروش با مشکل مواجه می شد. یعنی باید ساز جدیدرا با نام جدید در دنیا معرفی می کرد که طبیعتاً زمان زیادی می برد. - آقای سامانی ! ما سئوالها را به ترتیب از آخر به اول طرح می کنیم!! حال بفرمایید اصولاً اودو چگونه سازی است و چه قابلیت هایی دارد؟ * من هم ناچارم ابتدا پاسخ پرسشی را بدهم که هنوز از من نپرسیده اید!!! در طول بیست سالی که از ایران مهاجرت کرده ام، با نوازندگان کوبه ای دیگر کشورها آشنا شدم. نوازندگانی از آمریکای لاتین، آفریقا، هند و کشورهای عربی که هر یک سازهای کوبه ای منطقه خود را به بهترین شکل می نوازند. من تا حد امکان سازهای کوبه ای دیگر فرهنگ ها را نواخته ام و خیلی هم از آن لذت می برم ولی وقتی فکر می کنم می بینم هر چقدر هم خوب طبلا بزنم، هیچ گاه مثل یک نوازنده هندی نخواهم شد. پس باید سازی را دنبال کنم که تا حد امکان به فرهنگ موسیقی خودمان نزدیک باشد. من علاوه بر تنبک و دف که ساز تخصصی ام هستند ،همیشه دنبال صدایی آشنا و در عین حال جدید می گشتم. از طرفی در حدود 10 سال با یک ساز اودوی آفریقایی که تنها یک سوراخ داشت و بیشتر شبیه تخم مرغ بود، کار کردم. در طول چهار پنج سال اخیر مدام فکر می کردم که آیا می شود ازاین کوزه ساده صداهای دیگری هم تولید کرد و به این ترتیب به ذهنم رسید یک قطعه پوست به بدنه کوزه یا همان اودو اضافه کنم تا حالتی شبیه به تنبک خودمان داشته باشد. کم کم فکر کردم اگر یک سوراخ دیگر یا به قول دوست افغانی ام حکیم لودین، یک غار دیگر به آن اضافه کنم، با صدای متنوع تری روبرو خواهم شد. یعنی وقتی هر دو سوراخ باز باشند، یک صدا می شنویم، وقتی یکی از آنها را با دست بگیریم، صدای دیگری تولیدمی شود و اگر هر دو سوراخ را بگیریم صدای سوم تولید خواهد شد. در ضمن همزمان با اینکارها می توان با نواخت بر روی پوست، صداهای جالبی ایجاد کرد. این تغییرات را خودتان شخصاً اعمال کردید؟ * خیر در آلمان شرکت های سازنده آلات موسیقی معمولاً این کارها را می پذیرند. یعنی اگر مطمئن باشد طرح پیشنهادی، آینده قابل قبولی دارد، در آن سرمایه گذاری می کنند. من وقتی طرح "اودو-ضربانگ" را به شرکت "شلاک ورگ" دادم ابتدا نپذیرفتند. بعد از طریق دوست خوبم، حکیم لودین که یکی از سرشناس ترین نوازندگان سازهای کوبه ای در اروپاست، توانستم مدیران شرکت را متقاعد کنم تا در خصوص طراحی و ساخت "اودو- ضربانگ" سرمایه گذاری کنند. نکته جالب توجه اینکه وقتی نمونه اولیه ساخته شد، آنها از من خواستند تا کیفیت نمونه را ارزیابی کنم و چون مورد تایید من قرار نگرفت ، ساز را همانجا شکستند. آنها می گفتند تا زمانی که نمونه ساخته شده مورد تایید طراح و نوازنده ساز قرار نگیرد، اجازه خروج ساز از کارخانه را صادر نخواهد کرد، زیرا مایل نیستند کالای بی کیفیت به نام شرکت "شلاک ورگ" بیرون بیاید. - الان چند ساز را در یک ساز جمع کرده اید؟ *اردو- ضربانگ در حال حاضر تلفیقی از چهار ساز مختلف است . یکی صدای روی پوست که یادآور تمپوی عربی است. دوم صدای یک ساز کوبه ای هند به نام کنجیره، سوم صدای تنبک ایرانی و چهارم همان صدای اصلی اودو که از آفریقا آمده است. - با توجه به اینکه هر یک از سازهای نام برده، تکنیک نوازندگی خاص خود را می طلبد، بفرمایید تکلیف نوازنده "اودو- ضربانگ" چیست؟ * صحبت شرکت سازنده نیز همین بود که این ساز چگونه نواخته می شود. وقتی من يك مقدار برایشان نواختم، آنها علاقه مندی بیشتری نشان دادند تا کار به انجام برسد. به هرحال کسانی می توانند به نحو شایسته ای بااین ساز کار کنند که به نوازندگی چند ساز تسلط داشته باشند. یعنی همان سازهایی که نام بردم، تمپوی عربی، تنبک ایرانی، کنجیره هندی و اودوی آفریقایی. با این وجود من قصد دارم در آینده نزدیک یک دستور آموزشی برای آن چاپ کنم. - آیا تاکنون ضبط حرفه ای و کاربردی با "اودو- ضربانگ" داشته اید؟ * بله، در کنسرت سال گذشته گروه دستان با خانم پریسا، از این ساز هم استفاده کرده ام. CD کار در اروپا منتشر شده است ولی متاسفانه در ایران قابل انتشار نیست. علاوه بر این، در ضبط یک کار محلی بختیاری به نام "مرزنگ" مشارکت داشتم که در آنجا هم از "اودو-ضربانگ" استفاده شده است. خوشبختانه این اثر، اوايل تابستان به بازار می آید و هموطنان می توانند با بخشی از قابلیتهای "اودو- ضربانگ" آشنا شوند. از طرفي، تيرماه امسال قرار است به اتفاق گروه دستان در كاخ نياوران كنسرتي بدهيم و من قصد دارم آنجا از اودو-ضربانگ استفاده كنم. منبع : هنر و موسیقی نوشته شده توسط صبا | لینک ثابت
مطالبی در مورد ساز دمام- وبلاگ سازها >
دمام یکی از مشهورترین سازها در جنوب کشور، به ویژه بوشهر است. سازی است از خانوادهً آلات موسیقی کوبه ای که پوست در ساختمان آن بکار رفته است. استوانه ای است که دو طرف آن پوست کشیده اند و با تسمه و طناب آن را محکم می بندند و با دو کوبه به دو سوی آن ضربه می زنند. موقعی که آن را روی زمین سفت و ثابت می گذارند می توانند آن را با دو دست هم بنوازند.در بیشتر مواقع آن را به گردن آویزان کرده و می نوازند.در بوشهر این ساز را معمولأ با سنج، بوق، خرمهره یا سپید مهره در مراسم سوگواری به کار می برند. باید متذکر شد که این ساز ویژهً کارزارها و مراسم سور و سوگواری ومجالس راندن ارواح خبیثه می باشد. این بخش از نوشته ها از وبلاگ شنبه زاده گرفته شده: موسیقی بوشهر وتغییرات برای بررسی تغییر و تحولات موسیقی بوشهر در چند دهه اخیر،ابتدا می بایست به موارد استفاده موسیقی بوشهر در مراسم مختلف اشاره نمود.در چند دهه اخیر موسیقی بوشهر موقع کار،مراسم عزاداری امامان شیعه و پیامبر اسلام،مراسم تشییع جنازه افراد معمولی،مراسم شادی،تشویق ورزشکاران،خواباندن کودکان،کنسرت های موسیقی و نمایش های تاتر و فلیم های سینمایی،برنامه های رادیویی و تلویزیونی ،جشن ها و عزاداری های دولتی ،و... بکار گرفته شده است. با تحولات سیاسی و اقتصادی و اجتماعی نیز موسیقی بوشهر دستخوش تحول گردیده و شیوه ها و سبک های مختلفی پدید آمده یا از بین رفته است. در بخش اول این مبحث به موسیقی مذهبی بوشهر می پردازم ومروری می کنیم تغییر و تحولات در این بخش در چند دهه اخیر. موسیقی در مراسم مذهبی بوشهر با استفاده از سازهای بومی و غربی و خواندن توسط خواننده و همراهی همخوان اجرا می شود.صفتی که برای خوانندگان موسیقی مذهبی در بوشهر بکار می برند بستگی به نوع مراسمی دارد که اجرا می کنند،در مراسم سینه زنی خواننده "نوحه خوان" نامیده می شود و در مراسم ذکر "ذاکر" و در مراسم عزاداری افراد معمولی "سر خوان". نوازندگان سازهایی که در مراسم مذهبی اجرا می کنند موزسین نامیده نمی شوندو مثلا نوازنده دمام ،دمام زن و سنج ،سنج زن و بوق ،بوق زن. گروههای نیز در بوشهر در هنگام عزاداری امامان شیعه و پیامبر سازهای بادی غربی را می نوازند که به گروههای طبل و موزیک مشهورند. در سال های بعد از انقلاب و تشکیل گروه های موسیقی بوشهر،نوازندگان دمام در این گروه ها نام موزسین را بر خود نهاده اند و زمانی که کسی می گوید موزسین هستم و ساز تخصصی ام دمام منظور اینست که در یکی از گروه های موسیقی که بر روی صحنه موسیقی بوشهر را اجرا می کند ساز می زند و منظور دمام نوازی در مسجد و هنگام عزاداری نیست. در مراسم سنج و دمام بعد از انقلاب در بعضی از محلات بوشهر تغییراتی بوجود آمده است. در محله کوتی بوشهر یا شیخ سعدون ضرباهنگ مراسم را تغییر داده اند و یکی از دلایلی که می آورند این است : دمام با ضرباهنگ تند طرب آور است و هیجان ایجاد می کند و از نظر شرعی اشکال دارد. یک روایت دیگر هم از سوی آقای ناخدا نوحه خوان نقل شد. ایشان می گفتند که شخصی به نام رضا صائبی که نوازنده ترمپت ارتش بود و با گروه طبل و موزیک این محل همکاری داشت به مسولین محل گفته بوده که از نظر موسیقی علمی ریتم تند دمام قابل قبول نیست و باید خیلی کند اجرا شود و دمام نوازها نیز باید از روی نوت دمام بزنند!!! و به همین دلیل در محله کوتی ریتم دمام را بنا به فرموده ایشان تغییر می دهند. در شیوه بوق نوازی نیز در محله کوتی با اجرای متفاوتی از شیوه سنتی برخورد می کنیم و به گفته علی اخلاقی که این شیوه را در این محل بنیان گذاشته است نوآوری در بوق نوازی می باشد. در سنج نوازی در بوشهر در تمامی محلات بوشهر نوازندگان در حال حاضر سعی می کنند با شلوغ کاری یا بداهه نوازی مانند دمام اشکون مراسم را گرمتر کنند که باعث به هم ریختن ریتم می شود و تقریبا فضایی مانند بازار آهنگری ایجاد می شود. درشیوه اشکون نوازی،بعد از موفقیت تاتر قلندر خونه به کارگردانی ایرج صغیری در ایران و حضور سنج و دمام در این تاتر،شیوه اشکون نوازی تاتری و نمایشی در بوشهر باب شد و اشکون نوازان بیشتر در فکر این هستند که اصول بازیگری را رعایت کنند تا دمام نوازی،علی اکبر اکابریان از پیر مردهای محله بهبهانی می گفت: اشکون زن امروز تصویرش داری اما صداش نداری. در مجموع مراسم سنج و دمام تغییرات کلی چندانی نداشته و از نظر شکل و محتوا کارکرد تا به امروز حفظ شده است. درادامه تغییرات در موسیقی بوشهر در مراسم دمام ،تغییر ساز دمام و ساخت دمام های جدید در بوشهر توسط برادران سهرابی اهل کوی شنبدی بوشهر در سال ۱۳۶۰ را شاهد بودیم. قسمت های مختلف بدنه ساز دمام تشکیل شده از پیپ (همان پایپ انگلیسی به معنی لوله صوتی)که از جنس چوب گرم(gorm)است ،تمامی پیپ های قدیمی دمام از هند و افریقا وارد شده بوده و این قسمت و همچنین طناب یا بند دمام وارداتی بوده است.چهار چمبره یا چمپره که پوست بز را با بند روی پیپ نگه می دارند از قسمت های دیگر بدنه دمام هستند.برادران سهرابی نوع جدیدی از پیپ دمام را از قطعه های چوب سفید با چسب چوب به هم وصل کردند و پیپ جدید درست کردند که نوع صدای این نوع دمام با دمام های قدیمی تفاوت دارند و بدلیل ارزان بودن و در دسترس بودن این نوع دمام در بوشهر رایج شد. نوشته شده توسط صبا | لینک ثابت
مطالبی در مورد ساز تاس-یا-طاس - وبلاگ سازها >
تاس آرتو امانوئل كريستن سن ( Christensen ) ، مستشرق دانماركي ، و دكتر اونوالا ( Unvala ) هر دو احتمال داده اند كه تاس در زبان پهلوي همان سازي است كه در فارسي به آن طاس يا طاسه مي گويند . نواختن اين كوس هنوز هم در هند و در پاره اي از صفحات ايران متداول است . تاس ضمن اينكه از خانواده سازهاي كوبه اي است ولي جزو سازهايي كه به آنها طاسات و كاسات مي گويند نيست . تاس شباهت زيادي به كوس يا تيمپاني يا تمبال دارد و بيشتر در استان كردستان ايران متداول است . به قرار گزارش سرپرست انتشارات و راديو استان كردستان : « تاس يا به قول فرنگيها تيمپاني ، دو كاسه فلزي است كه روي آن را پوست مي گيرند و آن را با دو تكه چرم ضخيم مي نوازند . البته براي جمع شدن و حركت و پياده شدن ، آهنگ مخصوصي دارد . بيشتر اوقات نواختن اين ساز مثل اجرا كردن چندين ميزان دو ضربي است و همه به صداي آن آشنايي دارند . صداي اين ساز از فاصله دور شنيده مي شود و مي توان آن را ساز رزمي عشايري خواند .» چنانكه ياد شد اين واژه با طا هم نوشته مي شود . نظامي سروده است : زبس شورش رق رويينه طاس به گردون گردان در آمد هراس نظامي در جاي ديگر با كاف به صورت كاس آورده است : خروشيدن كوس و رويينه كاس نيوشنده را داد بر دل هراس و همچنين است به صورت كاسه : شد از زخمه كاسه و زخم كوس خدنگ اندر آن بيشه ها آبنوس
نوشته شده توسط صبا | لینک ثابت
|
About
![]() درود به بازدید کنندگان عزیز
خوش آمدید امیدوارم از مطالب استفاده ی لازم رو ببرید لطفا قبل از خواندن مطالب وبلاگ که در صفحه ی اصلی هست برای بهرهمند شدن هر چه بیشتر از محتویات این وبلاگ نکات زیر رو به دقت بخونید.با سپاس 1- صفحه ی اصلی : شامل توضیح در مورد سازها 2- Photogallery : شامل عکس سازها 3- Encylopedia : واژه نامه ( برای توضیح واژه های متن که تا حدی تخصصی است) 4- More : اطلاعات بیشتر در مورد سازها و نحوه ی نواختن آن ها 5- Sources : منابع وبلاگ 6- Music : صدای سازها ( که راه اندازی نشده) Google Searcher
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Copyright 2006 - Designer: Arash >Arash